Skip to main content

Kōrero: Te Tiriti o Waitangi – the Treaty of Waitangi

Ngā hīti o te Tiriti o Waitangi: te Herald (7 o 9)

Pāwhiritia ki te kōpere 'Ki Mua' me 'Whai muri' i runga ake kia kite i te katoa o ngā hīti e iwa o te Tiriti o Waitangi

I kawea e tētahi āpiha tauā Piritānia, e Meiha Thomas Bunbury, tēnei hītir o te tiriti i runga i te HMS Herald ki Waiaua (i waitohua ai e ngā rangatira e whā), Whakau (e rua) me te raupapatanga o ngā wāpu i te Waipounamu (16). I te 17 o Hune 1840, i puaki ia i te sovereignty o Piritānia i runga i te Waipounamu ki Manganui i Te Tau Ihu o Te Waka-a-Māui.

Kātahi ka whiwhi a Meiha Bunbury i ngā waitohu o ētahi rangatira, o Te Rauparaha rāua ko Te Rangihaeata, e tata ana ki Kāpiti (ahakoa e whakamārama a Te Rauparaha kua waitohu kē ia i te hīti i hoatu ki a ia e Henry Williams). Ka mutu, ka whiwhi a Bunbury i ngā waitohu o ngā rangatira e toru nō Te Matau-ā-Māui ki Ahuriri (ko Nēpia i ēnei rā). Hui katoa, 27 ngā rangatira i waitohu i tēnei hīti.

Pānuitia he kōrero anō mō ngā tāngata i waitohu i tēnei hīti.

Te whakamahi i tēnei tūemi

Archives New Zealand - Te Rua Mahara o te Kāwanatanga

Reference: IA 9/9

Permission of Archives New Zealand Te Rua Mahara o te Kāwanatanga must be obtained before any re-use of this material.

Ngā whakaahua me ngā rauemi katoa o tēnei kōrero

Me pēnei te tohu i te whārang

Claudia Orange, Te Tiriti o Waitangi – the Treaty of Waitangi – Interpretations of te Tiriti o Waitangi – the Treaty of Waitangi, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/zoomify/36347/nga-hiti-o-te-tiriti-o-waitangi-te-herald-7-o-9 (accessed 4 June 2026).

He kōrero nā Claudia Orange, i tāngia i te 5 June 2012, reviewed and revised 28 March 2023 me te āwhina o Claudia Orange. He mea whakamāori nā Basil Keane.