Kōrero: Ngāi Tahu

I te rau tau 1800 ka hokona e Ngāi Tahu ōna whenua i Arahura me Te Tai Poutini ki te Karauna. Ko te kōrero ka rāhuitia he whenua mō rātou, ka tukuna te mana whakahaere i te pounamu. E 500 eka te nui o ngā whenua rāhui a Ngāi Tahu ki Māwhera. I muri i te huranga o te koura ki te takiwā i te tekau tau atu i 1860, ka rīhitia e Ngāi Tahu te whenua o Māwhera ki ētahi tāngata whai rawa. Kātahi ka kuhu mai te kāwanatanga, ka riro i a ia te mana whakahaere, ka whakatakotohia he utu iti rawa. Nā te whakaaetanga o te tau 1998 ka whakatikangia te hapa nei.