Skip to main content

Kōrero: When was New Zealand first settled?

Ngā wheua o te kiore (Pacific rat)

Image
Modern Pacific rat bones

Kāore tonu i te whakapono ētahi kairangahau pēnei i a Atholl Anderson ki te tika o ngā wā i puta i ngā mahi radiocarbon dating mō ngā kōiwi o te kiore. Ka kī ētahi, kāore e taea te tango i te katoa o ngā para mai i ngā kōiwi i te wā ka whakamātautautia taua kōiwi – koinā pea te take i hua te wā 50–15 AD. Ko ētahi atu take pea mō te wā moata nei (50–150 AD), tuatahi, he tawhito ake pea te oneone i kitea te kiore; tuarua, nā ngā kai pea a te kiore i whakakotiti i ngā tātaritanga a ngā kairangahau. Kua kitea i ngā rangahautanga o ngā kōiwi o ngā kiore o nāianei me ngā kiore tawhito mai i ngā wāhi ketuketu whaipara tangata, hei ētahi wā ka kuhu ētahi matūwaro (carbon) ki roto i te tinana o te kiore mā roto i ā rātou kai, koinei pea te take i puta i ētahi rangahautanga te wā 50–150 AD. Kotahi anake te wāhi i kitea he kōiwi kiore mai i te wā 50–150 AD, arā, te ana rā i rangahautia i Te Wai Pounamu i te tekau tau atu i 1990. Ahakoa ngā rangahautanga o ngā tau tata ku muri i runga i ngā kōiwi kiore, kāore tonu i kitea ētahi atu kōiwi pērā rawa te pakeke (50–150 AD).

Te whakamahi i tēnei tūemi

Te Ara - The Encyclopedia of New Zealand

by Melanie Lovell-Smith

This item has been provided for private study purposes (such as school projects, family and local history research) and any published reproduction (print or electronic) may infringe copyright law. It is the responsibility of the user of any material to obtain clearance from the copyright holder.

Ngā whakaahua me ngā rauemi katoa o tēnei kōrero

Me pēnei te tohu i te whārang

Geoff Irwin rāua ko Carl Walrond, When was New Zealand first settled? – Rat bones, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/photograph/3620/nga-wheua-o-te-kiore-pacific-rat (accessed 4 June 2026).

He kōrero nā Geoff Irwin rāua ko Carl Walrond, i tāngia i te 4 March 2009, updated 1 May 2016.