Skip to main content

Kōrero: Ngā whakataunga tiriti – Treaty of Waitangi settlement process

Te Tiriti o Waitangi, Pākehā

Kei tēnei kape o Te Tiriti o Waitangi te tā moko a Wiremu Hopihana, ngā ingoa me ngā tā moko e tautuhi ana i ētahi rangatira mai i te Tai Tokerau. E ai ki tēnei tiriti reo Pākeha ‘ka whai rangatiratanga ngā rangatira me ōna iwi ki te mana o te Whenua me ōna Rawa, ā, ka whai mana hoki ki ngā Ngaherehere, ngā Kaimoana me ētahi atu rawa…ina ka hiahia, ka wawatatia kia puritia te mana ki āna rawa’. I roto i ngā tekau tau o ēnei rā e hāngai ana ngā tukanga whakahaere kerēme titiri ki te whakautu i ngā takahitanga o te mana Māori i whakamanahia ki raro i te mana o te Tiriti.

Te whakamahi i tēnei tūemi

Archives New Zealand - Te Rua Mahara o te Kāwanatanga

Reference: IA9/9

Permission of Archives New Zealand Te Rua Mahara o te Kāwanatanga must be obtained before any re-use of this material.

Ngā whakaahua me ngā rauemi katoa o tēnei kōrero

Me pēnei te tohu i te whārang

Richard S. Hill, Ngā whakataunga tiriti – Treaty of Waitangi settlement process – Origins of the settlement process, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/zoomify/32981/treaty-of-waitangi-english (accessed 4 June 2026).

He kōrero nā Richard S. Hill, i tāngia i te 1 June 2012, updated 1 April 2023.