Skip to main content

Kōrero: Musket wars

Kahu Ārai mai i te Whare Taonga Maumahara Pakanga o Tāmaki-makaurau

Image
Armour from Auckland War Memorial Museum

He maha ngā pakiwaitara e hāngai ana ki a Hongi Hika, te toa rangatira rongonui o ngā pakanga ngutu pārera. E ai ki ngā rīkoata hītori i whakawhiwhia ia ki ngā kākāhu ārai nei mai i a Kīngi Hōri IV i te tau 1820. I a ia i ngā pakanga ngutu pārera i mautia e ia ngā kākahu ārai hei pare atu i ngā kariri o te pakanga.  I te tau 1827 ka whara taotū ia, mo te aha te take, kāore ia i mau i ōna kākahu ārai. No te tau o muri mai ka mate ia mai i te taotū rā.

Ko ngā kākahu ārai hōia e whakaaturia nei nō te timatanga o te rautau tekau mā iwa, he pōtae ārai, he ārai mo te uma me te tuara hoki. Kei te Whare Taonga Maumahara Pakanga kei Tāmakimakaurau. I te tuatahi ko te whakaaro nā Hongi ēnei kākahu ārai, engari na ngā rangahau ka kitea ēhara nōna. Ko ngā kākahu ārai i kohaina ki te Whare Taonga o Dominion(ā Te Papa) i te tau 1908 e Māui Pōmare i pōhēhētia na Hongi Hika, engari ināianei ko te whakaaro na te rangatira o Ngāpuhi ā Tītore kē.

Inā hoki, ko ngā kākahu ārai o Hongi Hika he taura maitai kē, nā reira kāore i te mōhiotia mena nōna ake ēnei kahu.  Na runga i ngā korero paki mo tōna nui ki te mau kākahu ārai hei pare atu i ngā kariri, pērā tonu anō hoki ki te tangata tinihanga a Ned Kelly. Whai muri mai i te rima tekau tau ka whakamahia e ia te mahi tinihanga nei. Kāore i te mōhiotia i ahatia ngā kākahu ārai a Hongi Hika.

Te whakamahi i tēnei tūemi

Auckland War Memorial Museum Tamaki Paenga Hira

Reference: W3284

Permission of the Auckland War Memorial Museum Tamaki Paenga Hira must be obtained before any re-use of this image.

Ngā whakaahua me ngā rauemi katoa o tēnei kōrero

Me pēnei te tohu i te whārang

Basil Keane, Musket wars – Warfare from the north, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/object/38082/kahu-arai-mai-i-te-whare-taonga-maumahara-pakanga-o-tamaki-makaurau (accessed 4 June 2026).

He kōrero nā Basil Keane, i tāngia i te 23 May 2012.