Ko Kīngi Tūheitia
I te tangihanga o Te Arikinui Dame Te Ātairangikaahu, ka toru ngā tukunga o te pātai nei e te kaumātua o Tainui e Tui Adams: ‘Ko Tūheitia hei Kingi?’ Ka toru ngā whakautu mai a ngā iwi i reira, ‘Ae!’.1 Kāti, ka whakawahia a Kīngi Tūheitia Pōtatau Te Wherowhero VII hei Kīngi Māori tuawhitu. Ko Tūheitia te tama mātāmua a Te Atairangikaahu me tana tāne, a Whatumoana Paki. Nā Anaru Tāmihana i whakawahi ki taua paipera tonu rā, nā tana tupuna nā Wiremu Tāmihana i uwhi ki runga ki te pane o Pōtatau i te tau 1859.
Kua kōrero tūmatanui a Tūheitia i ia tau mai i tana whakawahinga, engari kua whai wāhi atu hoki ki ngā hui hira me ngā mana ā-ao, i Aotearoa nei, i tāwāhi anō hoki. I te tau 2009, ka haere tahi rāua ko te Pirimia o mua, a Helen Clark ina pōwhiritia ana ia ki te Kotahitanga o Ngā Iwi o te Ao i Niu Ioka hei kaiwhakahaere o te Hōtaka Whakawhanaketanga o te Kotahitanga o Ngā Iwi o te Ao. I te tau 2019 he tūtakitanga tūmataiti tāna me Popa Francis ki te Vatican. Kua whai wāhi atu hoki ngā hui huhua puta noa i te motu. Kua aro atu ia ki ngā whakatairanga e whai ana ki te whakaiti i ngā pāpātanga whare herehere o ngāi Māori me te tautoko i te whakahokinga atu ki ngā hapori o ngā mauhere o mua. I te tau 2014, ka whakarauoratia e ia te kaunihera tohutohu, teTekau-mā-rua, kia haere tonu te kaupapa i whakatūria e Tāwhiao, engari ka whakauru mai i ngā kaumātua me ngā kaitohutohu i waho atu o Tainui mō te wā tuatahi.
Ka mate a ia i te Akuhata 2024.
Ko Ngā Wai Hono i te Pō
Ka whakawahia te tamāhine a Tūheiti hei kuīni, e 27 noa iho tōna pakeke. I kuraina a Ngā Wai Hono i te Pō ki te kōhanga reo, ka mutu he mātanga kapa haka. Ka whakapōtaetia ki te Tohu Paerua mō te tikanga Māori me te reo Māori i te Whare Wānanga o Waikato, ka noho a ia hei kaitiaki mō ngā taonga a te Kīngitanga.
Ko Te Kīngitanga i ngā tau 2000
I ngā tau tōmua o te manotau 2000 he whare tūroa Te Kīngitanga. Ko ngā tikanga mauroa pērā me te poukai (he toronga ā-tau e te arikinui ki ngā marae) me te koroneihana (ngā whakanuitanga i te koroneihana) ka haere tonu. Ko Te Kauhanganui (te pāremata o Te Kīngitanga) i haere tonu ki tōna āhua hōu.
I te tau 2018, i tū ngā whakanuitanga ki Tūrangawaewae hei tohu i te 160 tau o te Kīngitanga. Ka tae atu te tini me te mano, tae atu ki ngā rangatia o ngā iwi me ngā kaihautū tōrangapū puta noa i te motu. Neke atu i te 1,000 ngā tāngata i whai wāhi atu ki ngā mahi haka, ngā whakataetae hākinakina, ā, neke atu i te 100 ngā waka i tere i runga i te awa o Waikato mō ngā whakanuinga.