Skip to main content

Kōrero: Kotahitanga – unity movements

Te Tiriti o Waitangi

Ko tēnei te Tiriti o Waitangi i hainatia i te 6 o ngā rā o Pēpuere i te tau 1840. I te wāhanga Māori o te Tiriti, ka tuku te Māori i te kāwanatanga (ko tōna whakapākehātanga ko te sovereignty), engari ka pupuri tonu i te Māori 'te tino rangatiratanga’) (i tōna whakapākehātanga ko te ownership). Heoi i te hainatanga o Te Whakaputanga o te Rangatiratanga o Nu Tireni, arā, te 'Declaration of Independence' kua hua kētia te kupu 'rangatiratanga' mō te 'independence'. Nāwai nō ngā tuhinga o ngā rōpū kotahitanga ka whakamahia te rangatiratanga’ mō te independence, te sovereignty rānei. E iwa ngā rau o te tiriti i heriheri haeretia hei waituhi mā ngā rangatira. Atu i tērā i kawea ki te rohe o Manukau me Kāwhia (he reo Pākehā tērā), ko te katoa atu he reo Māori. 

Te whakamahi i tēnei tūemi

Archives New Zealand - Te Rua Mahara o te Kāwanatanga

Reference: IA 9/9

Permission of Archives New Zealand Te Rua Mahara o te Kāwanatanga must be obtained before any re-use of this material.

Ngā whakaahua me ngā rauemi katoa o tēnei kōrero

Me pēnei te tohu i te whārang

Basil Keane, Kotahitanga – unity movements – The first Kotahitanga movements, 1834 to 1840, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/zoomify/33581/te-tiriti-o-waitangi (accessed 4 June 2026).

He kōrero nā Basil Keane, i tāngia i te 15 June 2012.