Skip to main content

Kōrero: Kīngitanga – the Māori King movement

Te Puna o te Roimata: te kōwhatu i Haurua

Image
Te Puna o te Roimata: Haurua monument

I te tau 1857 ka hui a Ngāti Maniapoto ki Haurua, ki te rohe ka mōhiotia ai ko Te Rohe Pōtae, i muri. E pātata ana ki Ōtorohanga. Ka tautokona ko Pōtatau Te Wherowhero hei Kīngi Māori tuatahi. Ka tapā ai te hui nei ki tōna ingoa Te Puna o Te Roimata. Ko tēnei kōwhatu hei whakamaumaharatanga kei te taha o State Highway Three e tū ana. Kei tēnei whakaahua tōna taha reo Māori, e hāngai atu ana ki te rori. Kei tua ko tōna reo Pākehā, e mea ana:

Nō te huia a Ngāti Maniapoto i tū ai ki Haurua i te tau 1957, i puta ai tā rātou whakamau i te whakatū i a Pōtatau Te Wherowhero hei tuatahi mō ngā kīngi Māori me te whakatūturu hoki i te ritenga me te heke i roto i ōna uri te Kīngitanga o te iwi Māori.

Nā te hui a ngā rangatira i Pūkawa i te Nōema o te tau 1856 ka whakaaetia ai a Pōtatau hei Kīngi ; ēngari nō mua tonu o tāna whakaae ki te tūranga nei ka kīia e ia tāna whakaaro kia heria te kaupapa nei ki ana mātua o Ngāti Maniapoto.

Ko ngā rangatira o Maniapoto nāna te kaupapa nei i whiriwhiri ko Taonui, ko Hauāuru, ko Haupōkia, ko Te Wētini, ko Tūhoro, ko Te Kanawa.

Ko te wāhi hui kei Haurua he 500 iāri pea whakateuru o tēnei wāhi.

Te whakamahi i tēnei tūemi

Te Ara - The Encyclopedia of New Zealand

by Janine Faulknor

This item has been provided for private study purposes (such as school projects, family and local history research) and any published reproduction (print or electronic) may infringe copyright law. It is the responsibility of the user of any material to obtain clearance from the copyright holder.

Ngā whakaahua me ngā rauemi katoa o tēnei kōrero

Me pēnei te tohu i te whārang

Rahui Papa rāua ko Paul Meredith, Kīngitanga – the Māori King movement – Pōtatau Te Wherowhero, 1858–1860, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/photograph/37857/te-puna-o-te-roimata-te-kowhatu-i-haurua (accessed 5 June 2026).

He kōrero nā Rahui Papa rāua ko Paul Meredith, i tāngia i te 18 June 2012, updated 1 September 2024.