Skip to main content

Kōrero: Nation and government

Te whakataunga tiriti o Ngāi Tahu

Image
The Ngāi Tahu treaty settlement

I mua tonu i te maroketanga o te waituhi i te whakaaetanga o Ngāi Tahu kia hokona ōna whenua ki te kāwanatanga, ka tū tētahi o ngā whatinga ture tuatahi o te Tiriti o Waitangi. Whai muri tata ko te aruaru o Ngāi Tahu i ngā kerēme i te whatinga o te kāwanatanga i ōna kupu taurangi. I te wāhanga tuatahi o te rau tau atu i 1900 ka tīmata te whakatika haere i ngā hapa. Heoi nō te whakamanatanga rā anō o Te Rōpu Whakamana i te Tiriti o Waitangi i ngā kerēme takitahi o Ngāi Tahu i te tekau tau atu i 1990, kātahi ka whakatauhia te kerēme whānui. He whakaahua tēnei o Charles Croft rāua ko Tā Tīpene O’Regan i te tau 1998 e mātaki ana i te whakaturenga o te Pire Kerēme Whakataunga o Ngāi Tahu.

Te whakamahi i tēnei tūemi

Alexander Turnbull Library, Dominion Post Collection (PA-Group-00685)

Reference: EP/1998/3025/33

by Craig Simcox

Permission of the Alexander Turnbull Library, National Library of New Zealand, Te Puna Mātauranga o Aotearoa, must be obtained before any re-use of this image.

Ngā whakaahua me ngā rauemi katoa o tēnei kōrero

Me pēnei te tohu i te whārang

John Wilson, Nation and government – The origins of nationhood, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/photograph/2452/te-whakataunga-tiriti-o-ngai-tahu (accessed 4 June 2026).

He kōrero nā John Wilson, i tāngia i te 3 March 2009, updated 1 September 2016.