Skip to main content

Kōrero: Māori

Whārangi 6. Hononga, rauemi nō waho

Ētahi atu tūhononga, pae tukutuku hoki

  • Te Kooti Whenua Māori

    Nō te rau tau 1800 ka waihangahia te Kōti Whenua Māori hei whakawā i ngā take whenua Māori. Kei konei te hītori, ngā whakahaere, te ture, ngā mātāpono me whakataunga o te Kōti Whenua Māori.

  • Pouaka Whakaata Māori

    Nō raro mai i te Māori Television Service Act 2003 whakatūhia ai te Pouaka Whakaata Māori hei whakatairanga i te reo me ngā tikanga. Kei runga i te pae tukutuku nei whakamāramahia ai ngā mahi o muri, ngā wā taka e pā ana ki ngā pārongo me ētahi hōtaka.

  • Mātai Whaipara Tangata o Aotearoa

    Ka whakatairanga te Rōpū Kaimātai Whaipara Tangata o Aotearoa i te rangahautanga o ngā wāhi whaipara o Aotearoa. Ko rātou ngā kaitiaki o te kaupapa whakarārangi ingoa wāhi whaipara ā-motu. Kei konei ngā whakamārama mō ngā mahi a te rōpū nei, he kōrero e pā ana ki te noho a te Māori i mua i te taenga mai o te Pākehā, ngā pārongo, whakaāhua o ngā wāhi whaipara tangata, ngā rauemi ako, ngā tuhinga whakahirahira.

  • newzealand.com: te pae tukutuku tūturu mō ngā kaupapa tāwhai, pakihi o Aotearoa

    He pae tukutuku tēnei e whakatairanga ana i a Aotearoa hei wāhi whakamīharo mō ngā wae tāpoi o te ao katoa. Kei konei ētahi pārongo mō ngā iwi o Aotearoa, ā rātou tikanga, tō rātou noho, tō rātou taiao.

  • Nga Pakanga Whenua o Mua

    Ko Tākuta Danny Keenan o te wāhanga hītori o te whare wānanga o Te Pūtahi-a-Toi te kaiwhakahaere. He pārongo, rauemi e pā ana ki ngā riri o Aotearoa i te rau tau 1800.

  • Ngā Kōrero Tuku Iho o Aotearoa

    Nā Te Manatū Taonga tēnei pae tukutuku. Ko tētahi o ā rātou mahi he tuku pārongo, whakaaturanga e pā ana ki te hītori o Aotearoa. Kei konei tētahi taiwhanga whakaaturanga hītori mō ngā kaupapa Māori me ngā hononga ki ētahi atu pae tukutuku.

  • Te Tari Tatau

    He tari kāwanatanga Te Tari Tatau o Aotearoa. Ko tāna, he whakaemi, whakaputa tatauranga e pā ana ki a Aotearoa. Kei konei ngā tatau mō te Māori nō te tatauranga nui kātahi anō ka mutu.

  • Te Kōhanga Reo: Te Poari Kaitiaki ā-motu

    Ko te Poari Kaitiaki ā-motu o ngā Kōhanga Reo te taituarā o ngā kōhanga reo katoa. Kei konei ngā hītori, wānanga whakaaro, marautanga, nekenekehanga o te Kōhanga Reo.

  • Te Puni Kōkiri

    Ko Te Puni Kōkiri te kaitohutohu matua o te kāwanatanga ki ngā take Māori, ā, kei a rātou ngā kawenga mō ngā hōtaka nui whakaharahara a te Māori. E whakamārama ana te pae tukutuku nei i ngā mahi a Te Puni Kōkiri, me te tuku pārongo anō mō te āhua o te iwi Māori, tōrangapū, ngā whakahaere pakihi, hapori hoki. Tāpiri atu ki ēnei ko ētahi rauemi, hononga pae tukutuku, pānui hoki.

  • Te Taura Whiri i te Reo Māori

    Nā Te Ture Reo Māori 1987 ka waihangahia Te Taura Whiri i te Reo Māori, hei matapopore, hei whakatairanga i te reo. Kei konei e rārangi ana ngā mahi a Te Taura Whiri, te hītori o te reo me ngā take e pā ana ki te reo. He maha ngā rauemi me ngā hononga ki pae tukutuku kē.

  • Te Tiriti o Waitangi

    He tuku mātauranga te kaupapa a tēnei pae tukutuku a te kāwanatanga. Kei konei ngā wāhanga o te tiriti, ngā wātaka, te hītori o te tiriti, taea rawa ki ngā tūhonohono pae tukutuku.

  • Te Ohu Kai Moana

    I waihangahia Te Ohu Kaimoana ki te tohatoha i nga rawa hao ika ki ngā iwi o te motu e eke ai ki ngā hiahia o te Whakataunga (Kerēme Ohu Kaimoana) Tiriti o Waitangi 1992. Kei konei te hītori o te kerēme, ngā pārongo mō ngā mahi a te kōmihana tae atu ki ngā pārongo me ngā kōrero o te wā.

  • Te Rōpū Whakamana i te Tiriti o Waitangi

    Nā te Ture Tiriti o Waitangi 1975 ka waihangahia Te Rōpū Whakamana i te Tiriti o Waitangi. Ko tāna mahi he tuku kōrero ki te kāwanatanga mō ngā kerēme e pā ana ki ngā whatinga o te ture e te Karauna. Kei konei ngā whakamārama mō ngā kerēme, ngā pārongo, ngā whakaputanga me tētahi pānui rorohiko.

Ki mua Whai muri: Ngā whakaahua, ngā rauemi katoa Whai muri

Me pēnei te tohu i te whārang

Te Ahukaramū Charles Royal, Māori, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/story/18209/sources (accessed 4 June 2026).

He kōrero nā Te Ahukaramū Charles Royal, i tāngia i te 8 February 2005.