Skip to main content

Kōrero: He Whakaputanga – Declaration of Independence

Te haki o te Whakaminenga

Image
United Tribes' flag

He paneikuini tēnei e whakaatu ana i ngā kōwhiringa mō te haki Māori ki Waitangi i te tau 1834. E toru ngā haki kei runga e rere ana, ā, e tohu ana te rangatira i tana mere pounamu ki te haki kei mua. Ko te whare kei te taha mauī te whare o te Rehireneti i a Te Pūhipi. Nāwai ka karangatia ko te Whare o te Tiriti. Kei te taha matau ko ngā kanohi o te Karauna kei runga i te ahurewa. E kīia ana ko te tangata e mau ana i te pepa ko Te Pūhipi tēnā, ā, nāna i whakamene mai i ngā rangatira kia kōwhiritiahe haki. Ko te āhua nei nō muri rawa mai ka tāia tēnei whakaahua; ā, he mea tauira pea a Te Pūhipi i tētahi whakaahua ōna i te kaumātuatanga, e āhua toru tekau ngā tau o Te Pūhipi i taua wā. Kei tōna mauī ko Kāpene George Lambert, ā, nōna te manuao kei waho kei te moana – nā tōna waka nei i tuku te waipū 21 i muri i te kōwhiringa o te haki.

I te tau i muri mai, ka hainatia e ngā rangatira te Whakaputanga.

Te whakamahi i tēnei tūemi

Alexander Turnbull Library, Nancy Gaynor Falkner (MS-Papers-10912)

Reference: 82-419-01

Permission of the Alexander Turnbull Library, National Library of New Zealand, Te Puna Mātauranga o Aotearoa, must be obtained before any re-use of this image.

Ngā whakaahua me ngā rauemi katoa o tēnei kōrero

Me pēnei te tohu i te whārang

Basil Keane, He Whakaputanga – Declaration of Independence – Background to the declaration, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/artwork/35115/te-haki-o-te-whakaminenga (accessed 24 June 2026).

He kōrero nā Basil Keane, i tāngia i te 28 May 2012.