Skip to main content

Kōrero: Canoe navigation

Waka tongiaki ki Tongatapu, Tonga

Image
Tongiaki in Tongatapu, Tonga

Nā Isaac Gilsemans tēnei pikitia i tā i te tau 1643 i tana haerenga ki ngā moutere o Tonga i te taha o te kaihōpara Tatimana, a Abel Tasman. E rua ngā tongiaki kua herea ki ō rāua tumu. Kua tukuna ō rāua tokotū me ō rāua kōmaru. Kāore e tino kakama te tongiaki, engari ka tau tana noho ki te moana, kāore i pērā i ngā waka hī ika i ngā taha o te kaipuke o Tasman. I mōhio tonu a Tasman koinei ngā waka i kitea e Willem Cornelis Schouten rāua ko Jacob Le Maire i ā rāua e haere ana i waenganui i a Tonga me Hāmoa i te tau 1616. Ko te waka hourua nui rawa atu he tauira o ngā waka o Whītī, i tāraia mai i Hāmoa. E 500 ki te 600 te nui o te tangata i taea e te waka nei.

Te whakamahi i tēnei tūemi

Alexander Turnbull Library

Reference: PUBL-0106-002

by Isaac Gilsemans

Permission of the Alexander Turnbull Library, National Library of New Zealand, Te Puna Mātauranga o Aotearoa, must be obtained before any re-use of this image.

Ngā whakaahua me ngā rauemi katoa o tēnei kōrero

Me pēnei te tohu i te whārang

Rāwiri Taonui, Canoe navigation – Waka – canoes, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/artwork/2213/waka-tongiaki-ki-tongatapu-tonga (accessed 9 June 2026).

He kōrero nā Rāwiri Taonui, i tāngia i te 4 March 2009.