Skip to main content

Kōrero: Māori education – mātauranga

Ko te kaitiro kura a William Bird rāua ko Te Iriwhiro

Image
School inspector William Bird and Iriwhiro

Ko William Watson Bird (taha matau) rāua ko Iriwhiro, he kaumātua nō Te Whāiti i roto o Te Urewera. I te tau 1900 ka tohua a Bird hei kaiwhakahaere kaiako mō ngā kura Māori. I mahi ia mō James Pope, otirā te kaiarotake mō ngā kura Māori. I te tau 1902 ka mutu te mahi a Pope, ā, ko Bird te piki tūranga. Mai i te tau 1903 ki te tau 1913, koia te kaiarotake kura Māori, ā, mai i te tau 1913 ki te tau 1930 ka noho koia te kaiarotake matua. Neke atu i te 100 ngā kura ka taea e ia i te tau kotahi. I tautoko a Bird i te whakaurutanga o te Māori ki roto ki te ao Pākehā. Waihoki, ki a James Pope rāua ko George Hogben (kaiwhakahaere mātauranga), ka whakapono a ia kia ako ngā kura Māori i ngā kaupapa ā-ringa, ngaio hoki, ā, kia ākona hoki ngā mātauranga tiketike tonu.

Te whakamahi i tēnei tūemi

Alexander Turnbull Library, Sister Annie Henry Collection (PAColl-6098)

Reference: 1/2-030877-F

Permission of the Alexander Turnbull Library, National Library of New Zealand, Te Puna Mātauranga o Aotearoa, must be obtained before any re-use of this image.

Ngā whakaahua me ngā rauemi katoa o tēnei kōrero

Me pēnei te tohu i te whārang

Ross Calman, Māori education – mātauranga – The native schools system, 1867 to 1969, Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand, https://teara.govt.nz/mi/photograph/34878/ko-te-kaitiro-kura-a-william-bird-raua-ko-te-iriwhiro (accessed 4 June 2026).

He kōrero nā Ross Calman, i tāngia i te 11 June 2012.