Ko tēnei wahine he tamāhine nā Tāhuna, uri o Tūtekawa; rāua ko Tahupare, uri o Irakehu. Nō ngā kāwai rangatira o Ngāi Tahu tūturu. Na, tirohia te kauwhau ki a Tāhuna. Whakahokia ki a Tūtekawa. Ko Tūtekawa tētahi o ngā…
Search
Nō te takiwā pea ki te tau 1846, ki te 1847 rānei, i whānau ai a Tini Pana (Jane Burns) ki Moeraki, ki te taha raki o Ōtākou. Ko tōna whaea ko Pukio Iwa, nō Ngāi Tūāhuriri (ngā uri o Tautahi), he hapū nō Ngāi Tahu. Ko…
Nō te whānau a Ngāi Te Rakiāmoa, hapū o Ngāi Tahu a Pāora Taki. Tērā pea i whānau a ia i Te Waipounamu i ngā tau tīmatanga o te rau tau 1800–1899. E ai ki tōna matua, ki a Rakiāmoa rāua ko tōna whaea, ki a Kere, he…
Ko Arahura i Māwhera (Greymouth) te wāhi i whānau ai a Hōhepa (Joseph) Fluerty i te 1 o Mei o te tau 1903. Ko tōna whaea ko Toihi Te Koeti o Poutini Ngāi Tahu, ā, ko tōna pāpā ko Robert Fluerty, he kaimahi kōura, ā, he…
Ko Ngāi Te Ruahikihiki, ko Ngāi Taoka ngā hapū o Te Huruhuru. Nō te tau 1800 pea ia i whānau ai ki Kaiapoi. Ko Nuku tōna matua, ko Te Whakaaro tōna whaea, tokowaru ā rāua tamariki. I Kaiapoi pea tō rātou kāinga i mua…
Ko te whakaaro nō te whakamutunga o te rau tau 1700–1799 ka whānau a Te Whakataupuka ki Murihiku, ki te pito o Te Waipounamu. I ērā wā ko tōna tipuna ko Te Hau-tapunui-o-Tū nō Ngāi Tahu te takawaenga nāna i hohou te…
Ko te kōrero i whānau a Tūhuru Kōkare i ngā tau tōmuri o te rau tau 1700–1799. E kīia ana, i te tau 1864, kei te 70 pea ngā tau o tana tama o Tarapuhi. Ko Te Ruahuanui rāua ko Tītohi ōna mātua, ā, i tipu mai ia i ō rāua…
Ka moea e Te Koeti Tūranga a Rīpeka Tūtoko (ko Patiere Tūtoko anō tētahi o ōna īngoa karanga), ka puta ko Pahikore Te Koeti Tūranga i te 18 o Noema 1883. I whānau mai a Pahikore ki te pā o Makawhio, i te pito tonga o Te…
He tohunga a Te Iki-o-te-rangi Pouwhare ki ngā kōrero tuku iho me ngā tikanga a Tūhoe, ā, ka nui kē te whakanui i a ia, te rangatira tautōhito, te manukura hūmārie. I muri iho ia i mōhiotia whānuitia ko te tino ariki o…
I whānau a Thomas Rangiwāhia Ellison, arā, a Tāmati (Tame) Rangiwāhia Erihana, i Ōtākou i te takiwā o ngā tau atu i 1866 ki 1868. Ko tōna whaea ko Hana Wēra (Nani Weller) te huatahi a Nīkuru rāua ko Edward Weller, nāna…
Ko Kaikōura Whakatau te kaingārahu o Ngāi Tahu i te takiwā o Kaikōura puta noa i ngā 25 tau o te tīmatanga o te taetae mai o te Pākehā ki te patu tohorā, me te tīmatanga o te mahi ahu whenua i te tekau tau atu i 1840.…
Hei tamāhine a Wharetutu Te Aroha Solomon Score mā Miriama Te Ahi Pūhia Pītini-Morēra (Beaton-Morel) rāua ko tana tāne, ko Rangi Wāwāhia Solomon Score. I whānau ia ki Te Whakaraupō (Lyttelton) i te 28 o Hānuere i te tau…
Nō te 11 o Hepetema o te tau 1912 i whānau ai a Te Waari (Ward) Kahukura Whaitiri ki Kairākau i Wharekauri, arā, ko te īngoa Moriori ko Rēkohu (Chatham Islands). Ko ōna mātua ko Meriana Ngāpohe Rāwiri o Ngāti Mutunga me…
He rangatira Ngāi Tahu a Erihapeti Rehu-Murchie, ka mutu, he wahine nui puku, ā, ko tana aronga nui i ngā tekau tau 1970 ki ngā tekau tau 1990 ko te whakatūtū i ngā kaupapa e pā ana ki te oranga me te hauora o te…
Nō te 13 o Pēpuere i te tau 1915 i whānau ai a Rāniera Ellison (Erihana) i Ōtākou (Otago), arā, i te kāinga o Ōtākou i te raenga kūiti tonu o Ōtākou. Ko ia tētahi o ngā tamariki tokoiwa a Te Iwi (David) Herehere…
Ko te whakaaro i whānau a Tame Haereroa Parata i waenga i ngā tau 1832 ki 1838 pea, i te motu o Ruapuke i Te Ara-a-Kiwa (Foveaux Strait). Ko Kāpene Terāpu (Trapp) tōna pāpara. He kaipatu tohorā nō te wāhanga whenua o…
Ko Hāriata Whakatau Pītini-Morēra (Beaton-Morel) te tino ariki nui o Ngāti Kurī, tētahi o ngā hapū matua ake o Ngāi Tahu i Te Waipounamu. Ko te tau 1871 pea, ko te tau 1872 kē rānei te tau i whānau ai ia i Ōnawe (Little…
Ko Tama-i-hara-nui (Te Maiharanui rānei) te ngārahu o Ngāi Tahu i te taha raki o Te Waipounamu i ngā tau tuatahi o te rau tau 1800–1899. I whānau ia i mua noa atu i te paunga o te rau tau 1700–1799 i te rohe o Ngā…
I whānau a Hikawera Te Kurapa ki Rūātoki i te tau 1907. Ko tōna pāpā, ko Te Tuhera Te Kurapa (ko Te Kurapa Te Ao ētahi o ōna īngoa), he kaikuti hipi nō te hapū o Ngāti Tāwhaki; ko tōna māmā, ko Matahera Te Hira nō te…
I whānau a Wiremu Rāniera Pārete (William Daniel Barrett) i Aparima (Riverton), takiwā o Murihiku (Southland), i te 27 o Oketopa i te tau 1878. Ko te tamaiti tuawhā ia o ngā tamariki tekau mā tahi a Louisa Hunter rāua…