Ko Kura Ensor tētahi rakahinonga pūeru Māori e noho ana ki Tāmakimakaurau. Ko ia tētahi i whai wāhi atu ki te whakamāuitanga o te hoahoa kaupapa Māori i ngā tekau tau 1970. I whakahaere ia i tētahi pakihi pūeru ā-motu,…
Search
Ina pea nō te tau 1862, 1863 kē rānei a Tukumana i whānau ai i te takiwā o Pārāwai (Thames). Ko te tama a ia a Reihana Poto o Ngāti Maru rāua ko Karukino Te Taniwha o ērā hapū o Ngāti Whanaunga, arā, o Ngāti Puku me Te…
Ko te āhua nei nō te tau 1889, 1890 rānei, i whānau mai ai a Eruini (Edwin) Heina Taipari ki Pārāwai (Thames). Ko ia te tama mātāmuri a te rangatira rā o Ngāti Maru, a Hauāuru Tīkapa Taipari, nō muri i iriiria ko Wīrope…
Nō te 18 o Ākuhata o te tau 1910 i whānau a Puti Tīpene Wātene i Kirikiri, i Pārāwai (Thames). Ki te ao whānui i mōhiotia ia ko Steve. Ko ia te huatahi a Rose Maria Savage (Hāwete) o ngā iwi o Te Arawa me Te Whānau-ā-…
Ko Tahu he tohunga rongonui, whakamataku nō Ngāi Te Rangi. Nō ngā hapū o Ngāi Tūkairangi me Ngāti Tapu. Ko ana kāinga i Ōtamataha, i Te Papa. Kāore i kitea he kōrero mō ana mātua. I te tāorotanga a Ngāti Maru o Hauraki…
Nā Hoani Nahe tonu te kōrero i whānau ia i te wā e mahia ana te whare mīhana i Pārāwai (kei Thames). Ko te tau 1833 ki 1834 pea tēnei. Ākuanei pea ko tōna wāhi whānau ko Te Poho i kō tata atu i te manga o Kirikiri. Ko…
I whānau a Hēnare Taipōrutu Te Mapu‑o-te-rangi Mitchell (Mītere) i te 5 o Mei 1877 i Ōhinemutu. Ko ia te mea pakeke o ngā tamariki tokorua a Te Whakarato Rangipāhere Taiehu rāua ko Hēnare Waaka Mītere (Henry Walker…
E whakaarohia ana nō ngā tau atu i 1856 ki 1859 te wā i whānau ai a Hōne Tana Pāpāhia ki Ōrongotea i te tāhuna ki te māuru o te whanga o Te Hokianga‑a-Kupe (Hokianga). Ko Wiremu Tana Pāpāhia tōna matua ēngari e ngaro…
Ko Te Keepa Te Rangi-pūawhe tētehi o ngā tino rangatira o Tūhourangi, nō Te Arawa. I heke iho i a Houmaitawhiti mā roto mai i a Tamatekapua. Nā tana pāpā, koirā anō te īngoa ko Te Rangi-pūawhe, a Tūhourangi i ārahi i te…
Ko Nuka Taipari nō Ngāti Hē, hapū o Ngāi Te Rangi ki Tauranga. Ko ia te rangatira o te pā o Maungatapu i ngā tau 1830–1850. Ko te nuinga o ngā kōrero mōna ikawea mai i ngā pukapuka a ngā mīhana me te pukapukaa tētahi…
Ko Te Pēhi Kupe te mātāmua o ngā tama a Toitoi, ā, i heke mai a ia i ngā tātai matua o Toa Rangatira, te tino tipuna o Ngāti Toa. I whānau mai a Te Pēhi i Kāwhia. Ko Waipunāhau tōna whaea, ā, nō Ngāti Mutunga o roto o…
Ko te īngoa tūturu o Pōmare ko Whētoi, te tama ā Puhi o Ngāti Manu. I whānau i te mutunga o te rau tau 1700–1799. He uri nō ngā hapū o Ngā Puhi, o Ngāti Rangi, o Ngāti Rāhiri, o Ngāti Hine me te iwi tūtahi nei a Ngāti…
Nō te 23 o Ākuhata o te tau 1896 i whānau ai a Te Rangiātaahua Kiniwē Royal (Roera) i Muhunoa, he wāhi kei Ōhau kei te takiwā o Horowhenua. Ko ia te tuawhitu o ngā tamariki tekau a Te Kiniwē Roera Te Ahukaramū rāua ko…
Ko Tangimoana o Ngāti Hauā te matua o Te Waharoa. Ko tōna whaea ko Te Kahurangi. I whakamatea a Taipōrutu, te tuakana o Tangimoana, i te kūaha o te pā o Te Kawau, e tū tata atu rā ki te ngutuawa o Tongapōrutu, i ngā tau…
I whānau a Tonga Mahuta i te tau 1897 i te kāinga o tōna matua i Hukanui, e tata ana ki Waahi, i te takiwā o Rāhui Pōkeka (Huntly). Hei tama tuawhā ia, o ngā tamariki i te ora tonu, mā Mahuta Tāwhiao Pōtatau Te…
I whānau a Tāraia Ngākuti i ngā tau whakamutunga o te rau tau 1700–1799. Ko tētehi o ōna īngoa ko Te Tumuhuia. He tama ia nā Te Kaharunga rāua ko Rewa, te tamāhine a Te Rangitūmamao. I heke iho ōna mana i a Hineipu, te…
Ko Tihao te matua o Te Whatanui, nō ēnei hapū e rua o Ngāti Raukawa, arā, nō Ngāti Huia me Ngāti Parewahawaha. Nō Ngāti Huia anō tōna whaea a Pareraukawa, te tuahine pakeke o Hape-ki-tūārangi. Ko Ngāti Huia anō hoki te…
Ko tētahi o ngā īngoa o Te Horetā, ko Te Taniwha, he rangatira nō Ngāti Whanaunga nō tētahi o ngā hapū o te huihuinga o te iwi o Marutūāhu o Hauraki me Moehau. Kāore i roto i ngā tuhituhinga ngā īngoa o ōna mātua,…
Nā Peter (Pita) Buck tonu i kī ko 1880 te tau i whānau ia, ēngari, kei te rēhita o tana kura tuatahi e mau ana, ko te āhua nei ko tētehi o ngā rā o Oketopa 1877 kē te wā tika. Ko tōna whakapono mō te nuinga o ōna rā, ko…
Ko Tupu Atanatiu Taingākawa Te Waharoa te tuarua o ngā tama a Wiremu Tāmihana Tarapīpipi Te Waharoa rāua ko Pare Te Kanawa (ko Wikitōria rānei). Nō Ngāti Hauā te tokorua nei, ēngari he hononga anō ō rātou ki a Ngāti…