Nā Alfred Patchett Warbrick (ko tōna īngoa Māori ko Pātiti) te kōrerotanga ki te kaituhi hītori, ki a Hēmi Kāwana (James Cowan) i te tau 1934 mō tōna whānautanga. Ko tana kī, i whānau ia i te 24 o Pēpuere 1860, i te…
Search
Ko Te Keepa Te Rangi-pūawhe tētehi o ngā tino rangatira o Tūhourangi, nō Te Arawa. I heke iho i a Houmaitawhiti mā roto mai i a Tamatekapua. Nā tana pāpā, koirā anō te īngoa ko Te Rangi-pūawhe, a Tūhourangi i ārahi i te…
Ko tētahi o ngā īngoa kārangaranga o Sophia Hinerangi ko Te Paea (Tepaea). Ko ia te kaiārahi pekepoho o ngā tūruhi ki ngā tūāpapa o Ō-tū-kapua-rangi me Te Tarata i te moana o Rotomahana i mua i te hūnga o Tarawera…
Ka mutu te kaihautū i anga whakamua te titiro ko Eruera Riini Mānuera, arā, ka tata atu ki te ono tekau tau tana noho hei waha kōrero mō Ngāti Awa ki te taha o ngā mahi mō ō rātau whenua, mō ngā mahi whakahaere o te…
Nō te tau 1848, 1849 rānei i whānau ai a Maata Te Taiawatea Rangitūkehu, e tata atu ana pea ki te moana o Tarawera. I whakatipua ia e te iwi o tōna whaea, e Tūhourangi, arā, e tētehi o ngā pū manawa o Te Arawa, hei puhi…
I whānau pea a Te Herekiekie i te tekau tau atu i 1810. Nō ngā kāwai rangatira o Ngāti Tūwharetoa tōna matua, a Tauteka, rangatira o Ngāti Te Aho. Ko Te Kahurangi tōna whaea, he uri nō Puha-o-te-rangi, he tipuna wahine…
Ko ngā īngoa o tēnei tohunga, ko Wero Tāroi, ko Wero Mahikore, ko Karu. Nō Ngāti Tarāwhai, nō runga i a Te Arawa waka. Ko ia tētehi o ngā tino tohunga whakairo o tōna wā. E hau ana ngā rongo o ana mahi. Takitahi ngā…
Nō te tīmatanga o te rau tau 1800–1899 pea i whānau ai a Poutama ki Taranaki ki te tonga. Ko Tangāhoe tōna hapū, ko Ngāti Ruanui tōna iwi. I mau herehere a Poutama i tētahi marau ake a Waikato, ā, haria atu ana ki…
He rangatira a Haerehuka nō Ngāti Whakaue o Te Arawa; he pūkorero, he tohunga kaititotito. Ko Ōhinemutu tōna kāinga noho. Ko Huka anō tētehi o ōna īngoa. He uri tōna pāpā, a Taiki Haerehuka nā Taua. Kei te ngaro te…
He toa rongonui a Tohi Te Ururangi. He kaihautū nō tōna iwi o Ngāti Whakaue o Te Arawa. He uri nō Whakaue, nō Tūteaiti arā ki te taha ki tana pāpā ki a Te Piere II. Nā tana whaea nā Hinepapa ka pā ia ki a Ngāti Pikiao…
Nō te 8 o Ākuhata i te tau 1874 i whānau ai a Tuiti Makitānara (Sweet MacDonald) ki te pūau o Kaituna (Havelock) ki ngā kokorutanga o Te Wairau (Marlborough). Nō Rangitāne, nō Ngāti Kuia, nō Ngāti Apa me Mua-ūpoko ōna…
He uri a Tene Waitere nō Ngāti Tarāwhai. He whanaunga ēnei nō Ngāti Pikiao rāua ko Tūhourangi o Te Arawa o Rotorua. Ko Ani Pape tōna whaea, hei tamāhine mā Te Rāhui, tētehi o ngā tino kaihautū o Ngāti Tarāwhai. E…
Nō te tau 1845, 1846 rānei a Mita Taupopoki i whānau ai ki kō tata atu ki Rotorua. Ko tōna pāpā ko Hēmana Te Whareiro nō Ngāti Wāhiao, he hapū nō Tūhourangi, tētehi o ngā pūmanawa o Te Arawa. Ko te kāinga noho o Hēmana…
I whānau a Robert Agrippa Moengaroa Waitiri (i muri iho ko Whaitiri te īngoa), arā, ko Bob kē nei tōna īngoa karanga, ki Awarua (Bluff) i Murihiku (Southland) i te 9 o Mei o te tau 1916. Nā tōna matua, nā Robert Agrippa…
Ko Te Pōkiha Taranui nō Ngāti Pikiao, karangatanga hapū o Te Arawa; he uri whakaheke nō Te Tākinga rāua ko Hineui. Ko tana whaea ko Te Huruhuru, ko tana pāpā ko Taranui. I whānau pea a Te Pōkiha i Te Rotoiti i ngā tau…
Ko tōna īngoa i a ia e tamariki ana, ko Tama-ki-Hikurangi. I whānau i te tīmatanga o te rau tau 1800–1899 ki Taumata-ō-hē pā, i te pūtahitanga o ngā awa o Mangatahi, o Maraekākaho me Ngaruroro. Ko tōna whaea ko Te…
I whānau a Margaret Pattison Thom ki Matatā, kei Te Moana-a-Toi (Bay of Plenty) i te 20 o Oketopa 1873; ko tōna īngoa i mōhio whānuitia, ko Mākereti (arā, ko Maggie) Papakura. Nō Ingarangi tōna pāpā, a William Arthur…
Ko Ōhinemutu kāinga i te tapa o Rotorua Moana te wāhi i whānau ai a Frederick Augustus Bennett (Pererika Ākuhata Pēneti) i te 15 o Noema 1871. Ko Raiha Ratete (Eliza Rogers) tōna whaea. He wahine nō te kāhui ariki o…
Ko Te Pareihe te kaihautū o Ngāti Te Whatuiāpiti i roto i ngā pakanga i te tīmatanga o te rau tau 1800–1899. Ko ētahi o ngā īngoa o Te Pareihe, ko Kai-a-te-kōkopu, ko Hōri. Kāore e tino mārama ana ōna mātua; kei ngā…
I whānau mai a Īhaka Whaanga i te tōnga o ngā rā o te rau tau 1700–1799. He tama ia nā Te Rātāu o Ngāti Rākaipaaka me Ngāti Kahungunu. I mate a Te Rātāu, ā, kainga atu hoki i Ōhiwa i tētahi pakanga ki a Te Whakatōhea me…