I whānau a Hana Rata (Hannah Retter) e rua marama i mua i te hainatanga o te Tiriti o Waitangi, ā, i mate ia i te wā tonu e whakanuia ana te kotahi rau tau mai i taua Tiriti. He huānga ia nō roto mai i tētahi o ngā…
Search
Ko Ruatara tētahi o ngā rangatira tuatahi o Ngā Puhi i whakahoa atu ki te Pākehā me ōna āhuatanga. Ko tōna kāinga noho ko te rohe o Te Puna i Pēwhairangi (Bay of Islands). Kīhai e mōhiotia ana tōna rā whānau me ōna…
I whānau a Tāraia Ngākuti i ngā tau whakamutunga o te rau tau 1700–1799. Ko tētehi o ōna īngoa ko Te Tumuhuia. He tama ia nā Te Kaharunga rāua ko Rewa, te tamāhine a Te Rangitūmamao. I heke iho ōna mana i a Hineipu, te…
Ko Tarapīpipi te tama tuarua a Te Waharoa o Ngāti Hauā. Ko tōna whaea ko Te Rangi Te Wiwini. I whānau ia ki Tamahere, ki ngā pākihi o Horotiu, i te takiwā o te tau 1805. I a ia e taitama ana i te tekau tau mai i 1820,…
I whānau a Rāhui Te Kiri i Pākiri i te takutai rāwhiti o Te Tai Tokerau, i te tau 1830, 1831 rānei. Ko tōna pāpā ko Te Kiri, he rangatira nō Ngāti Wai, me Te Kawerau rāua ko Ngāti Manuhiri, he karangatanga hapū nō…
Ko Āperahama Taonui te kaihautū matakite o Te Popoto, he karangatanga hapū nō Ngā Puhi kei Utakura, kei te taha whakarunga o Te Hokianga. Ko ia tētahi o ngā tāngata nā rātou i tīmata te Kotahitanga o ngā iwi Māori o ngā…
I whānau a Katarina Kuini Wharerauaruhe Erihana (Ellison) i Puketeraki i te taha raki o Ōtepoti (Dunedin) i te 29 o Tīhema o te tau 1899. Ko ōna mātua, ko Hoani (John) Matapura Erihana rāua ko tana wahine, ko Hera…
I whānau a Ngātata-i-te-rangi ki Taranaki i ngā tau tata atu ki te 1800 pea. He tama nā Te Rangiwhētiki. Ko tōna kāwai rangatira i heke mai i tōna whaea i a Pakanga, o Ngāti Te Whiti o Te Āti Awa. He karanga taina a ia…
E ai ki tā Te Rangikāheke i whānau ia ki Puhirua ki Te Awahou rānei i Rotorua i te tau 1815 pea. Ko tana īngoa iriiri ko Wiremu Maihi (William Marsh), ko Wī Maihi rānei. Ko Te Rangikāheke anō hoki tana matua he toa taua…
I whānau a Te Wheoro kī Waikato; kāti ko ōna īngoa atu anō ko Wiremu Te Mōrehu (William Morris), ko Rehu me Maipapa. Ko tana whaea ko Ngāpawa, ko tana matua ko Te Kanawa. I te taha ki a Ngāpawa i heke iho a Te Wheoro i…
I whānau a Hirawanu Tapu i te tau 1824 i Te Awapātiki i te rāwhiti o Rēkohu, arā, o Wharekauri (Chatham Islands). He uri nō te iwi o Ōwenga. Ko Maitarawai, ko Taputehara Maitara ētahi o ōna īngoa karanga. Ko Rūnanga, ko…
E ai ki ngā kōrero a ōna whanaunga, i whānau a Maihi Parāone Kawiti ki Waiōmio, te kōhanga o Ngāti Hine i Pēwhairangi (Bay of Islands) i te tau 1807. Ko tōna īngoa i a ia i whānau ai ko Te Kūhanga. Ko ia te pōtiki o ngā…
I whānau a Tītokowaru i te tau 1823 pea, e pātata ana ki Ōkaiawa, i Taranaki ki te tonga. Nō Ngāti Manuhiakai ia, he karangatanga hapū tēnei nō Ngā Ruahine, he wāhanga anō hoki nō Ngāti Ruanui. I takina mai tōna…
I whānau a James Carroll (ko te īngoa Māori ko Timi Kara) i Te Wairoa, i te taha raki o Te Matau-a-Māui (Hawke's Bay) i te tau 1857. Ko te 20 o Ākuhata pea tōna rā whānau, ā, ko ia tētahi o ngā tamariki tokowaru a…
Ko Maata Horomona te whetū kiriata tuatahi o Aotearoa, ko ia te tuawahine i roto i ngā kiriata nā te kaihanga kiriata nō Wīwī, nā Gaston Méliès. E ai ki a Méliès nāna ia i tūhura, engari i te tau 1912, nō Maata ka whai…
Nō Te Aowera hapū o Ngāti Porou tērā toa a Rāpata Wahawaha, ā, i whānau mai i Te Puia i Akuaku rānei, i roto i te riu o Waiapu. Ko tētahi kōrero i heipū tōna whānautanga ki te urutomo tuarua a Ngāpuhi, i te tau 1820.…
Na, ko Te Rauparaha te tama a Werawera o Ngāti Toa rāua ko tana wahine tuarua a Parekōwhatu (Parekōhatu) o Ngāti Raukawa. E ai ki ngā kōrero e tamariki tonu ana i te taenga mai o Kāpene Kuki (James Cook) ki Aotearoa nei…
I whānau a Te Hāpuku i ngā tau whakamutunga o te rau tau 1700–1799. Ko Te Ika-nui-o-te-moana tētahi o ōna īngoa. He kaihautū ia nō Ngāti Te Whatuiāpiti. Nā ōna toronga ki a Ngāti Kahungunu, ki a Rangitāne, ki a Ngāti…
Hau ana te rongo o te noho puukenga o Bruce Biggs, engari he tangata puiaki anoo, he kaihanga whakahirahira o te whare maatauranga. I ngaa whareako Maaori o ngaa whare waananga, ko ia te tangata kawenga nui katoa o te…
Ko Tā Hugh Kawharu, he rangatira o Ngāti Whātua, he tohunga matararahi o te mātauranga tikanga tangata, he kākā wahapū hoki, otirā, he momo manukura e ai ki ngā iwi Māori tae atu ki ngā iwi whānui tonu. He rangatira…