I roto a Tūtere Wī Repa i tētahi rōpū Māori i te tīmatanga o te rau tau rua tekau, i whakatūria hei tukunga atu i ngā mātauranga ngaio i akona nei e rātau hei painga mō tō rātau iwi. Mō te roanga o te wā e ora ana a Wī…
Search
I whānau a Rēweti Tūhorouta Kōhere i te 11 o Āperira i te tau 1871 i Orutua, i Horoera e pātata atu rā ki Whanga-o-keno (East Cape). Ko ia te mātāmua o ngā tamariki tokorima a Hōne Hiki Kōhere rāua ko Henarata Peretō.…
Nō te iwi o Ngāti Porou tēnei tangata rongonui a Te Houkāmau. Ko tana matua ko Whakataha-te-rangi. Ko Kākahutangohia tana whaea. I heke mai a Te Houkāmau i a Te Rangi-i-pāia, i a Tūwhakairiora rāua ko Ruataupare anō…
He uri a Waitoa nō ngā matawaka o Ngāti Raukawa, ā, o Ngāti Maru, o Te Arawa hoki. E kīia ana i whānau a ia ki Waitoa e pātata atu rā ki Morrinsville. Ēngari kei te ngaro ngā īngoa o ōna mātua. Ko te whakaaro, nā tētahi…
Ko Te Rangi-i-pāia he wahine nō ngā tātai rangatira o Ngāti Porou, o Te Whānau-a-Apanui. Ko te whakaaro i whānau mai ia i Tokomaru. Hai mokopuna te wahine nei mā Te Rangi-i-pāia I, uri ō Tūwhakairiora rāua ko Ruataupare…
I whānau a Mabel (Mēpara) Te Aowhaitini Mangakāhia ki Whangapoua i te taha rāwhiti whaka-te-raki o Moehau (Coromandel), i te 4 o Hepetema i te tau 1899. Nō te moenga o Hāmiora Mangakāhia i tana wahine tuatoru, i a Meri…
I whānau a Hēnare Mōkena Kōhere i te 10 o Maehe i te tau 1880 i Te Araroa i Whanga-o-keno (East Cape). Ko ia te tuawhā o ngā tamariki a Hōne Hiki Kōhere rāua ko tana hoa wahine, ko Henarata Peretō (Bristow) o Ngāti…
Nō Te Whānau-a-Rāhui, hapū o Ngāti Porou a Tāmati Ngākaho. Arā nō Rākaihoea kāinga i Kākāriki, e tū tata mai rā ki Waiomatatini i Te Tai Rāwhiti. Ko Hāmure rāua ko Huirōhutu (Huirotu rānei) ōna mātua. He kōtahitahi nei…
Ko te whakaaro, i whānau a Mohi Tūrei i te tau 1830. I whānau ia ki Te Kautuku. Koinei ngā whenua o ōna tīpuna. E tata ana tēnei kāinga ki Rangitukia ki te wahapū o Waiapu. Ko Te Omanga Tūrei tōna pāpā, ko tōna hapū ko…
I whānau a Paratene Ngata i te marama o Hepetema 1849 pea, ki Ahikouka e pā tata ana ki Waiomatatini i Te Tai Rāwhiti. Ko tōna matua ko Wiremu Karaka Te Ito nō Reporua. Ko tōna whaea ko Hera Te Ihi, ko Ruataupare tētahi…
Nō te 21 o Ākuhata o te tau 1915 i whānau ai a Emarina Rōpata ki te marae o Te Poho-o-Tiakiwai i Te Wairoa, wāhi o te taha whaka-te-raki o Te Matau-a-Māui (Hawke’s Bay). Karangatia whānuitia ana te wahine nei ko Lena.…
I whānau a Mōkena Kōhere ki Waiora-ā-Tāne, i Rangitukia. Ko ia te tama tuarua a Whakatātare (arā, Pākura) rāua ko Moahiraia. Ko ōna hapū ko Te Whānau-a-Rerewā me Ngāti Hokopū. He hononga anō ōna ki ngā hapū o Ngāi…
Ko te īngoa tūturu o Pōmare ko Whētoi, te tama ā Puhi o Ngāti Manu. I whānau i te mutunga o te rau tau 1700–1799. He uri nō ngā hapū o Ngā Puhi, o Ngāti Rangi, o Ngāti Rāhiri, o Ngāti Hine me te iwi tūtahi nei a Ngāti…
E ai ki ngā tuhituhi a Matutaera Nihoniho mō ngā whawhai ki Te Tai Rāwhiti, i whānau ia i te 30 o Oketopa 1850 ki Whareponga e tata rā ki te kokoru o Waipiro. Ko Te Aowera me Te Aitanga-a-Mate o Ngāti Porou ōna hapū. Ko…
Ko Te Araroa o Te Tai Rāwhiti te wāhi i whānau mai ai a Apirana Turupa Ngata i te 3 o Hūrae 1874. He hononga ōna ki ngā kaiārahi o Ngāti Porou. Ko ētahi o ngā hapū ake o Apirana ko Te Whānau-a-Te Ao, ko Ngāti Rangi…