Ko tētahi o ngā īngoa o Pōmare ko Pōmare Ngātata. I whānau a ia i ngā tau tuatahi o te rau tau 1800–1899. Ko te whakaaro e 30 tōna pakeke i te tau 1834. Kāore i te mōhiotia ngā īngoa o ōna mātua. Ko te pēnei ko tōna…
Search
Nō te 26 o Noema o te tau 1884, ka whānau a Edward (Ned) Pōhau Ellison (Eruera Pōhau Erihana) i Waikanae, kei kō tata mai i Te Ūpoko-o-te-Ika. Ko ia te tamaiti tekau mā tahi o ngā tamariki tekau mā rua a Rāniera (Daniel…
Ko te kōrero i whānau a Tūhuru Kōkare i ngā tau tōmuri o te rau tau 1700–1799. E kīia ana, i te tau 1864, kei te 70 pea ngā tau o tana tama o Tarapuhi. Ko Te Ruahuanui rāua ko Tītohi ōna mātua, ā, i tipu mai ia i ō rāua…
E toru ēnei hapū nō Te Rarawa, ko Ngāti Te Rēinga, ko Ngāti Manawa me Te Kaitūtae, i whai pānga a Meri Te Tai ki te katoa. E ai ki te kōrero a te whānau, i puta ia i te 22 o Mei 1868 i tētahi wāhi e tata ana ki…
He tohunga a Te Iki-o-te-rangi Pouwhare ki ngā kōrero tuku iho me ngā tikanga a Tūhoe, ā, ka nui kē te whakanui i a ia, te rangatira tautōhito, te manukura hūmārie. I muri iho ia i mōhiotia whānuitia ko te tino ariki o…
He uri a Waitoa nō ngā matawaka o Ngāti Raukawa, ā, o Ngāti Maru, o Te Arawa hoki. E kīia ana i whānau a ia ki Waitoa e pātata atu rā ki Morrinsville. Ēngari kei te ngaro ngā īngoa o ōna mātua. Ko te whakaaro, nā tētahi…
Kāhore e mōhiotia ana mehemea ko 1832, ko 1833 kē rānei te tau i whānau ai a Hirini Rāwiri Taiwhanga, ki Kaikohe pea, e tū mai rā ki te uru o Pēwhairangi (Bay of Islands). Nō Te Arawa tōna whaea a Mata Rawa. Ko Rāwiri…
Nō te tau 1892, 1893 rānei i whānau ai a Pētera Te Hiwirori (Hiwi) Maynard i Manutūkē i te takiwā o Tūranga (Gisborne). Ko te tama ia a Wiremu Hātea Maynard rāua ko tana hoa wahine, ko Pēhi Te Wīwini, ā, ko rāua ngātahi…
Ko Joe Harawira, tētahi kaimahi mira kani rākau nō te Waiariki. Ko ia hoki te kaihautū me te kaiwhakahaere o Ngā Kaimahi Mira Kani Rākau Tohe Paitini (SWAP), he rōpū i kimi i te aronga ōkawa o te parakino taiao me ngā…
Ko Mina Louise McKenzie tētahi kaimahi matua i roto i te rāngai whare taonga o Aotearoa mai i ngā tau 1970 tae atu ki ngā tau 1990. He kairauhī ia i te tuatahi, he kaiwhakahaere i muri iho i Te Whare Taonga o Manawatū,…
Nō te 29 o Tīhema o te tau 1921 i whānau ai a Te Kumeroa Ngoingoi Ngāwai i te kokoru o Tokomaru i Te Tai Rāwhiti. Ko ia te mea pakeke o ngā tamariki tokorima a Hōri Ngāwai o Te Whānau-a-Ruataupare o Tokomaru, he hapū nō…
He ariki ihorei a Te Matakātea nō Ngāti Haumiti, karangatanga hapū o te iwi Taranaki. Nōna ka whānau, ki Taranaki pea, i ngā tau tīmatanga o te rau tau 1800–1899, ka mōhiotia tōna īngoa ko Moki. Nō ngā tau e rua tekau…
Ko Tā Hugh Kawharu, he rangatira o Ngāti Whātua, he tohunga matararahi o te mātauranga tikanga tangata, he kākā wahapū hoki, otirā, he momo manukura e ai ki ngā iwi Māori tae atu ki ngā iwi whānui tonu. He rangatira…
I maea ake a Mira Szaszy i te pōharatanga kia tū ko tētahi kaihautū Māori rangatira katoa, hei kaikōkiri anō mō te mana wahine i roto i te rautau rua tekau. Mō tōna oranga katoa, i kōkiritia e Mira ngā take o te…
Nō te tau 1845, 1846 rānei a Mita Taupopoki i whānau ai ki kō tata atu ki Rotorua. Ko tōna pāpā ko Hēmana Te Whareiro nō Ngāti Wāhiao, he hapū nō Tūhourangi, tētehi o ngā pūmanawa o Te Arawa. Ko te kāinga noho o Hēmana…
Ko Waiuku, ki te taha tonga o te whanga o Manukau, te wāhi i whānau ai a Hēnare Kaihau. Ko te whakaaro ko tētahi o ngā tau mai i 1854 ki 1860 te wā o tōna putanga ki te ao mārama. He tama nā Aihepene (Ahipene rānei)…
Nō te 5 o Mei o te tau 1910 i whānau mai a Moetū Haangū Ngāwai i te kāinga o tōna whānau, he mea karanga rā ko Enihau, ā, kotahi māero te tawhiti atu i te taha raki o te tāone o Tokomaru i Te Tai Rāwhiti. Ko Te Rā…
Ko Ruatara tētahi o ngā rangatira tuatahi o Ngā Puhi i whakahoa atu ki te Pākehā me ōna āhuatanga. Ko tōna kāinga noho ko te rohe o Te Puna i Pēwhairangi (Bay of Islands). Kīhai e mōhiotia ana tōna rā whānau me ōna…
I whānau pea a Mohi Te Ātahīkoia ki Waimārama i Te Matau-a-Māui (Hawke's Bay) i te tīmatanga o te tekau tau atu i 1840. Ko tōna whaea ko Maata Kōtakitaki, he tamāhine nā te rangatira o Ngāti Whakaiti, nā Tūāhu rāua ko…
I whānau a Hōri (George) Nēpia i Te Wairoa ki Te Matau-a-Māui (Hawke's Bay); ko Ngāti Rākaipaaka ki Nūhaka me Te Māhia tōna iwi. I rēhitatia tōna rā whānau i te 25 o Āperira 1905, ēngari e ai ki a ia i muri iho, ko 1908…